Riglyne-Rondom-Gesond-Eet on Mart-Mari Breedt

Riglyne Rondom Gesond Eet #25

Mon, 26 Jun 2023 15:32:14 +0000

Die liggaam gebruik proteïene vir:

die groei en herstel van weefsel, selle en spiere,
die instandhouding van gesonde vel, hare en naels,
die vervaardiging van hormone,
die vervaardiging van nie-essensiële aminosure,
die ondersteuning en bevordering van ’n gesonde immuunstelsel,
die afbreek van voedsel en ondersteuning van ’n gesonde spysvertering stelsel, en
as ’n bron van energie

Om al hierdie funksies suksesvol te kan verrig is die aanbevole hoeveelheid per kilogram liggaamsgewig van elke wat ons nodig het:

Riglyne Rondom Gesond Eet #24

Thu, 08 Jun 2023 16:15:10 +0000

Die voedsel piramide was deel van my graad 3’tjie se lewensvaardighede werk verlede week. Hulle leer dat proteïene soos boublokkies is, en dat dit is wat ons liggaam gebruik om ander selle mee te maak.

Dis waar. Proteïene is ’n essensiële nutriënt - ’n boublok - wat ons liggaam nodig het nuwe selle te vervaardig en beskadigde selle te kan vervang. Elke liewe sel in ons liggaam bevat proteïene.

Proteïene bestaan uit aminosure wat in lang kettings aanmekaar vas is. Daar is twintig verskille tipes aminosure en die orde en kombinasie van aminosure is wat die funksie van proteïene bepaal. Ons liggaam het al twintig verskillende aminosure nodig, maar kan nege van hierdie twintig nie self vervaardig nie. Dit beteken dat ons hierdie nege moet inneem deur dit wat ons eet. Hierdie nege aminosure staan bekend as die essensiële aminosure.

Riglyne Rondom Gesond Eet #23

Thu, 01 Jun 2023 13:53:36 +0000

Dis dalk meer kompleks en minder rigied, maar ’n gesonde eetplan is soortgelyk aan die resep om ’n koek te bak. Los een bestanddeel uit of vervang iets met iets anders, en die koek gaan waarskynlik flop. (Soos wat ék onlangs geleer het toe ek my uiters betroubare Wortelkoek resep probeer aanpas het.)

In hierdie “Riglyne Rondom Gesond Eet”-reeks is daar dusver baie gekyk na mikro-nutriënte - dit sal nou seker wees soos die bakpoeier en die knippie sout in ’n resep. ’n Gesonde eetplan bestaan egter ook uit makro-nutriënte, en nog ander elemente waarby ons later gaan uitkom, soos Proteïne, Koolhidrate en Vette, wat ook belangrik is en elkeen ’n doel verrig - ja, selfs vette en koolhidrate.

Riglyne Rondom Gesond Eet #22

Mon, 03 Apr 2023 13:13:04 +0000

Ek het nou net een van die Bloedskenk se Yster-pilletjies gedrink en gedink hoe vreemd dit is dat die spoor-minerale almal so saam gegroepeer word – so amper asof hulle nie só belangrik is wat die ander minerale is nie. Tóg is Yster spesifiek iets wat ek amper my hele lewe lank al mee sukkel en vir my is dit wel ’n baie belangrike nutriënt.

Spoor-minerale word so genoem omdat die liggaam nie baie daarvan nodig het nie – hierdie is ’n geval van klein maar kragtig. Van die spoor-minerale is onder andere Yster, Sink, Selenium, Mangaan, Koper, Jodium en Fluoried.

Riglyne Rondom Gesond Eet #21

Mon, 20 Mar 2023 16:33:53 +0000

Die ander helfte van gewone tafelsout (NaCl) is Chloried. Chloried is net so belangrik as wat

Ander funksies van Chloried sluit in:

Werk saam met Natrium om die liggaam se elektroliet balans te handhaaf
Fasiliteer die vloei van suurstof en koolstofdioksied binne selle
Stimuleer die funksionering van senuwee- en spierselle
Is nodig vir gesonde vel en hare
Ondersteun die immuunstelsel

Omdat Chloried gewoonlik saam met Natrium geabsorbeer word is die twee se vlakke meestal natuurlik in balans. Net soos in die geval van Natrium is te veel Chloried ook nie gewens nie.

Riglyne Rondom Gesond Eet #20

Wed, 15 Feb 2023 16:46:29 +0000

Kalium is dalk beter bekend onder sy Engelse naam, Potassium, en is ’n mineraal wat die liggaam nodig het om gesond te bly. Kalium word ook soms as ’n elektroliet beskryf omdat dit ’n klein elektriese lading dra wat nodig is vir sel en senuwee funksie.

Kalium kan help met die regulering van bloeddruk veral deur die negatiewe effek van

Riglyne Rondom Gesond Eet #19

Tue, 31 Jan 2023 17:55:31 +0000

Natrium is ’n sagte hoogsreaktiewe alkaliese silwer-wit metaal. Natrium kom algemeen voor as Natriumchloried; beter bekend as gewone tafelsout.

Die mens se liggaam het maar ’n klein hoeveelheid Natrium nodig, so min as 500mg daagliks, en gebruik Natrium om senuwee impulse deur die liggaam te vervoer, om spiere te laat saamtrek en te laat ontspan asook om die water en minerale balans te handhaaf.

Te min Natrium kan mens moeg, afgemat, rusteloos en geïrriteerd laat voel. Krampe en spierspasmas is gewoonlik ook die gevolg. Na afloop van my marathon laasjaar kon ek letterlik die sout kristalle op my klere en skoene afvee en bymekaarmaak. Dis nou al baie maande later en ek sukkel nog steeds om my sout balans weer reg te kry.

Riglyne Rondom Gesond Eet #18

Tue, 10 Jan 2023 12:14:35 +0000

Toe ek bietjie oor

Ons liggame gebruik Swael vir vele funksies insluitend die bou en herstel van DNA en om ons selle te beskerm deur die rol wat dit speel in die vervaardiging van askorbaat – ’n kragtige antioksidant.

Riglyne Rondom Gesond Eet #17

Mon, 09 Jan 2023 11:14:28 +0000

Naas

’n Tekort aan Fosfor, bekend as Hypophosphatemia, is raar vernaam omdat die vlakke van Fosfor in die liggaam deur die niere, bene en ingewande gereguleer word – bv deur dat minder Fosfor urine toe gaan wanneer die vlak sou daal. Die oorsaak van ’n Fosfor tekort is dus altyd gekoppel aan ’n onderliggende probleem.

Riglyne Rondom Gesond Eet #16

Tue, 03 Jan 2023 15:19:26 +0000

Kalsium is seker een van die bekendste minerale en gewoonlik dan ook as dié mineraal vir sterk bene en tande.

Soos Magnesium is Kalsium ook ’n sagte metaal. Wat ek onthou van Kalsium is dat ons onderwyser dit met ’n mes kon sny, maar dat dit vinnig ’n bruin oksied lagie gevorm het en ook met water gereageer het. Dit was glad nie ’n mooi blink metaal nie. Kalsium kom egter nie natuurlik op sy eie voor nie, maar kombineer altyd met iets anders.

Riglyne Rondom Gesond Eet #15

Sat, 24 Dec 2022 07:13:46 +0000

Ek voel asof ek liries oor magnesium kan raak. Wanneer ek sukkel om te slaap, dan is magnesium daar. Wanneer my spiere moeg en seer is, gryp ek na magnesium. Dis seker dié mineraal waarmee ek die meeste aanvul alhoewel ek ook baie magnesium ryke voedsel probeer eet. Ek weet ek is nie die enigste hardloper wat op magnesium staatmaak nie.

Magnesium is ’n metaal, ’n baie sagte metaal. Van julle mag dalk ’n Chemie onderwyser ’n strokie magnesium onthou aansteek en die helder wit lig wat die gevolg daarvan was. Gelukkig hoef ons darem nie magnesium net so te eet nie – is kos nie wonderlik nie?

Riglyne Rondom Gesond Eet #14

Wed, 21 Dec 2022 14:18:41 +0000

Minerale is die tweede groep mikro-nutriënte wat ons liggaam van iewers af moet inneem. Daardie “iewers” is deur dit wat ons eet en drink.

Minerale is soliede elemente wat natuurlik voorkom en is nie-organies - bedoelende minerale is nie lewende materiaal of materiaal wat groei nie.

Die minerale wat ons liggaam so bietjie meer van nodig het is:

En dan het ons ook hierdie

Yster
Selenium
Sink
Mangaan
Chroom
Koper
Jodium
Fluoried
Molibdeen

Riglyne Rondom Gesond Eet #13

Thu, 15 Dec 2022 15:42:44 +0000

Vitamien K is een van die minder bekende vet oplosbare vitamiene, maar nie minder belangrik nie. Omdat dit vet oplosbaar is, beteken dit die liggaam stoor hierdie vitamien en dit is dus moontlik om te kan oordoseer.

Goeie bronne van Vitamien K is groen blaargroente - ook die blare van groente soos rape en beet.

Vitamien K help met die verandering van die proteïen wat nodig is om bloed te laat stol. Vitamien K help ook met die binding en absorpsie van Kalsium in bene, bloed en ander weefsel. Dit was vir my interessant gewees om te lees dat persone wat bloed verdunners neem vernaam daarop moet let om hulle vitamien K inname konstant te hou - soos wat dit was toe hulle dosis voorgeskryf was.

Riglyne Rondom Gesond Eet #12

Mon, 12 Dec 2022 12:07:26 +0000

Baie mense se eerste gedagte wanneer hulle vitamien E hoor is dat dit die vel en hare vitamien is. Vitamien E is wel nie slegs belangrik vir die gesondheid van ons vel en hare nie. Dit help ook ons sig, voortplanting stelsel, bloed gesondheid, immuunstelsel en brein. Vitamien E is ’n kragtige anti-oksidant en word baie keer bemark vir sy rol in die stryd teen veroudering.

Vitamien E is nog een van die vet oplosbare vitamiene, en ons het nou al geleer dit beteken dat die liggaam die vitamien stoor en ook dus op kan oordoseer. Goeie bronne van vitamien E is plant olies, soos sonneblom- en olyfolie, neute, sade, koringkiem (dus vol graan) asook baie groente, vrugte, vleis en veral vis - dit kom volop voor.

Riglyne Rondom Gesond Eet #11

Thu, 08 Dec 2022 14:17:09 +0000

Vitamien C is seker die “gesig” van die vitamiene - die bekendste een. Vitamien C is ’n water oplosbare vitamien en kom in amper alle vars groente en vrugte voor, maar veral in veselperskes, sitrus vrugte, aarbeie, rooi soetrissies, kruisbloemige groente (kool, brokkoli, blomkool en brusselse spruite), tamaties en aartappels. Omdat vitamien C water oplosbaar is, stoor die liggaam dit nie. Dit moet dus elke dag ingeneem word.

Die bekendste funksies van vitamien C is om die immuunstelsel te ondersteun en siektes te voorkom asook om die liggaam te help herstel. Vitamien C is ook nodig om yster te help absorbeer en jy mag dalk al raakgesien het dat baie yster aanvullings ook vitamien C bevat. Dan is hierdie vitamien ook ’n kragtige anti-oksidant wat veroudering kan teenwerk.

Riglyne Rondom Gesond Eet #10

Tue, 06 Dec 2022 14:48:38 +0000

Meeste mense se verstaan van vitamien D is dat dit van die son af kom en nie uit voedsel nie. Alhoewel dit waar is dat ons vitamien D van die son af kry, is daar wel ook voedsel bronne wat vitamien D bevat. Voorbeeld hiervan is olierige vis, eiergeel, lewer en rooivleis. Heelwat voedsel, veral ontbytgrane, margarine en vrugtesappe, word verryk met vitamien D.

Vitamien D help met die absorpsie van kalsium en fosfor vir sterk bene en tande, en ondersteun die immuunstelsel. Dit help ook met jou gemoedstoestand en verminder depressie. Navorsing het selfs al bewys dat vitamien D gewigsverlies ondersteun.

Riglyne Rondom Gesond Eet #9

Sun, 04 Dec 2022 08:39:52 +0000

Vandag se stukkie handel oor die B-vitamienes. Daar is baie van hulle: B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9 en B12. Daar is wel ook B4, B8, B10, B11 en B13+ wat ander mikro nutriënte is, maar nie as vitamienes geklassifiseer word nie. Die B-groep mikro nutriënte is dus ’n groot groep, en hulle is almal water oplosbaar.

Die B-groep nutriënte kom in ’n verskeidenheid van voedsel voor — soos groen groente, heel grane, neute, peul groente, brouers gis, suiwel en vleis. Omdat die B-groep vitamienes water oplosbaar is, word dit wat jy te veel van inneem deur die liggaam uitgeskei. Hulle word dus nie gestoor nie. Ek het al ’n dokter gehad wat vir my gesê het dat aanvullings soms net duur urine tot gevolg het — wat waar is as mens reeds voldoende vitamienes uit jou dieet uit inkry.

Riglyne Rondom Gesond Eet #8

Sat, 03 Dec 2022 09:00:07 +0000

Vitamien A is ’n vet-oplosbare vitamien waarvan ekstra in die liggaam gestoor word.

Meeste mense reken vitamien A is net daar vir oog gesondheid, maar vitamien A speel ook ’n rol in sel groei, fetus ontwikkeling, reproduksie, ondersteun die immuunstelsel en vel en haar gesondheid.

Vitamien A kom natuurlik as retinol in ’n verskeidenheid van voedsel soos suiwel, lewer en vis voor. Baie groente en vrugte bevat karotenoïede, wat ook ’n vorm van vitamien A is. Dis gewoonlik die oranje groente en vrugte asook die donker blaargroente. ’n Dieet hoog in karotenoïede word geassosieer met ’n laer risiko vir siektes soos diabetes, long kanker en hart siektes.

Riglyne Rondom Gesond Eet #7

Wed, 30 Nov 2022 15:24:06 +0000

Ek het Biologie geneem in die hoërskool — tot graad 12 toe. Tóé het ek nog drome gehad daarvan om dalk eendag medies te gaan studeer; ek wou graag my opsies oophou. Dít het natuurlik nooit gerealiseer nie, maar ek glo darem nie dat om Biologie te gestudeer het ’n fout was nie. Dit was ’n ervaring en ek het vreeslik baie lewensvaardighede geleer.

Iets wat ek nou nog onthou is hoe ons rympies gemaak het om al die verskillende vitamienes te leer en hoekom elke vitamien belangrik is. Toe ek navorsing doen vir vandag se stukkie, het ek weer aan hierdie rympies gedink.

Riglyne Rondom Gesond Eet #6

Tue, 29 Nov 2022 12:24:08 +0000

Ons het reeds geleer dat wanneer die liggaam kos verteer, kalorieë vrygestel word wat as energie gebruik kan word. Ons het ook geleer dat oortollige kalorieë as vet gestoor word.

Jy kan alleenlik van hierdie “gestoorde kalorieë” ontslae deur dit te gebruik (verbrand), en dit gebeur net wanneer jou liggaam energie benodig wat dit nie op ’n ander manier kan kry as om dit daar te gaan soek nie.

Daar is drie komponente wat jou liggaam vir energie kan verbrand: koolhidrate (glukose en glikogeen), vet en spiere.

Riglyne Rondom Gesond Eet #5

Mon, 28 Nov 2022 14:12:35 +0000

Wanneer ons liggaam die voedsel wat ons eet verteer stel hierdie voedsel energie vry. Verskillende kos bevat verskillende aantal kalorieë, is nie ewe dig in kalorieë nie en het ook nie dieselfde voedingswaarde per kalorie nie.

Wanneer jy egter meer kalorieë inneem as wat jou liggaam nodig het, skei jou liggaam nie die oortollige kalorieë uit nie. Nee, jou liggaam bêre daardie oortollige kalorieë as vet. Vet is dus energie wat gestoor word.

Riglyne Rondom Gesond Eet #4

Sat, 26 Nov 2022 16:56:37 +0000

Ons liggaam het energie nodig vir ons basiese lewensprosesse - soos ons hartklop, asemhaling, spysvertering en bloed sirkulasie - en om te kan beweeg.

Mense is nie soos plante wat energie van die son af verkry nie. Ons moet die energie wat ons nodig het inneem deur om te eet. Wanneer ons liggaam die voedsel wat ons eet verteer stel hierdie voedsel energie vry.

Energie word in kalorieë gemeet. Kalorieë is nie die enigste eenheid waarin energie gemeet kan word nie. Trouens, dis nie eers die metrieke eenheid vir energie nie, Joule is die metrieke eenheid vir energie. Kalorieë is wel ’n algemene eenheid en om verwarring te voorkom gaan ek nie oor Joule ook praat nie. Weet net dat kalorieë en Joule beide eenhede is om energie in meet – dit beteken dieselfde ding en mens kan tussen die eenhede oorskakel.

Riglyne Rondom Gesond Eet #3

Fri, 25 Nov 2022 11:10:38 +0000

Ek kan nie alles wat my liggaam nodig het om van te lewe self produseer nie, daarom moet ek eet en drink. Om te verseker dat my liggaam optimaal kan funksioneer moet ek inneem wat dit nodig het.

Wat het my liggaam nodig?

Ons heel basiese fisiese liggaamlike behoeftes is die volgende:

Proteïne

Vette

Koolhidrate en

Water

’n Gesonde dieet sluit al die bogenoemde in. Die liggaam benodig wel nie presies ewe veel van alles nie, en dít is gewoonlik waar die geneuk inkom.

Riglyne Rondom Gesond Eet #2

Thu, 24 Nov 2022 12:50:09 +0000

Dis altyd goed om te begin met ’n hoekom-vraag. Só ook, voel ek, in die geval van gesond eet.

Hoekom moet jy eet?

Die eenvoudigste antwoord hierop is seker: “Ek moet eet omdat my liggaam kos nodig het.”

En dít is waarskynlik een van die redes waarom ’n kosverslawing so vreeslik moeilik is om te bestuur - want jy word elke dag met voedsel gekonfronteer. Dis nie iets wat jy kan vermy nie. Nee, jy moet leer om daarmee saam te lewe.

Riglyne Rondom Gesond Eet #1

Wed, 23 Nov 2022 16:11:42 +0000

(#1 van ek weet nie hoeveel nie)

Iets wat vir my hierdie jaar opgeval het van die vier Kopskuif kursusse (die laaste ene het nog so ‘n paar dae oor) is hoe min mense weet hoe om gesond te eet.

Ek reken dat hoe om gesond te eet ‘n basiese lewensvaardigheid wat ons van kindsbeen af leer behoort te wees — tog… Die skole probeer. Ouers probeer. Tendense probeer — gewoonlik verkeerd. Op die ou einde weet niemand eintlik nie.